Xây dựng các tiêu chí xếp hạng khách sạn cần phù hợp thực tế

Việc xếp hạng khách sạn theo Tiêu chuẩn quốc gia 4391:2009 đã giúp các khách sạn khẳng định được thương hiệu, qua đó tạo niềm tin đối với du khách.

Mặc dù vậy, theo các cơ quan quản lý du lịch, các khách sạn, việc đánh giá, xếp hạng khách sạn theo Tiêu chuẩn quốc gia còn gặp nhiều vướng mắc khi những tiêu chuẩn về cơ sở vật chất, nhân lực… chưa phù hợp với các khách sạn ở các tỉnh nhỏ; các tiêu chí đánh giá chưa linh hoạt.

Cứng nhắc trong quy định số lượng phòng khách sạn

Theo quy định của Tiêu chuẩn quốc gia, khách sạn muốn đạt 1 sao phải từ 10 phòng trở lên, 2 sao từ 20 phòng, 3 sao từ 50 phòng, 4 sao từ 80 phòng, 5 sao từ 100 phòng.

Tuy nhiên, trên thực tế, có những khách sạn ở các tỉnh lẻ được đầu tư rất tốt đạt tiêu chuẩn của khách sạn 4, 5 sao nhưng vì vướng về số phòng nên chỉ được xếp hạng 1 sao, 2 sao.

Ông Phan Xuân Anh, chủ hai khu nghỉ mát ở Tiền Giang và Huế chia sẻ: "Hai khu nghỉ mát của chúng tôi chỉ được 40 phòng, do đó chỉ được xếp hạng 2 sao nhưng giá phòng của hai cơ sở lưu trú này hơn 2 triệu/phòng (bằng giá phòng của khách sạn từ 3 sao trở lên). Với giá phòng như vậy, nhưng khách lưu trú vẫn chấp nhận nhờ những tiện ích mà chúng tôi mang lại cho họ không khác gì khách sạn từ 3 sao trở lên như quy mô đầu tư về cơ sở vật chất, sự tận tình trong cung cách phục vụ của nhân viên, không gian nghỉ ngơi thoáng mát."

Theo các chuyên gia, việc quy định số phòng như vậy chỉ phù hợp với những thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội… Những thành phố lớn này luôn có khách đi công tác hay đi du lịch, khách thường lưu lại dài ngày và đi theo đoàn (du lịch MICE – du lịch kết hợp hội nghị…), nên các khách sạn thường có nhiều phòng để đáp ứng nhu cầu lưu trú của khách. 

Ông Nguyễn Văn Sáu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao Du lịch tỉnh Kiên Giang cho biết đối với số lượng các phòng đối với khách sạn 3 sao trở lên thì quy định tương đối “cứng.” Muốn đạt được khách sạn 3 sao, khách sạn 2 sao phải xây thêm 20 phòng. 

Đây là việc dễ làm với khách sạn ở các thành phố lớn khi muốn mở rộng kinh doanh nhưng ở các tỉnh lẻ thì lại là việc khó, không phải vì kinh phí mà vì liên quan đến hiệu quả kinh doanh của khách sạn. 

Công suất sử dụng phòng của các khách sạn ở các tỉnh lẻ vào dịp lễ, Tết cũng chỉ đạt khoảng 90% nên nếu đầu tư xây thêm phòng mà tình hình lưu trú như vậy thì việc thu hồi vốn khá khó khăn.

Bên cạnh đó, theo quy định của Tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn, mỗi phòng phải có một nhân viên dọn dẹp phòng. Như vậy, dù không có khách lưu trú nhưng chủ khách sạn vẫn phải trả lương cho nhân viên phụ trách dọn dẹp phòng.

Tiêu chí bắt buộc và khuyến khích

Theo phản ánh của các cơ quan quản lý du lịch, các khách sạn, bộ tiêu chí đánh giá xếp hạng khách sạn hiện tại đề cập đến quá nhiều chi tiết, trong khi đó không phải tiêu chí nào cũng phù hợp cho tất cả các loại khách sạn (có khách sạn nghĩ dưỡng ở các tỉnh lẻ, khách sạn ở các trung tâm thành phố, khách sạn nổi, khách sạn ven đường). Do vậy, thời gian tới, bộ tiêu chí này cần có những tiêu chí bắt buộc và khuyến khích.

Theo ông Phan Xuân Anh, khi đã đi vào tiêu chí để đánh giá xếp hạng các sao cần đi vào các tiêu chí chung phổ biến cần phải có của một khách sạn và không nên đi sâu với quá nhiều chi tiết liệt kê bắt buộc khách sạn phải có từ lễ tân cho đến phòng lưu trú. 

Chẳng hạn, về phần trang trí trong phòng, tiêu chí quy định phải treo tranh trên đầu giường. Quy định này không cần thiết đối với khách sạn mang tính chất nghỉ dưỡng ở các tỉnh lẻ. Bởi những khách sạn nghỉ dưỡng thường có những khu vườn với nhiều cây cảnh đẹp, khách có thể ra vườn để hưởng thụ không khí trong lành và ngắm cảnh.

Ngoài ra, ở những khu nghỉ dưỡng, khách lưu trú không cần làm việc cho nên những dụng cụ để cho khách làm việc cũng không cần thiết.

Bà Phạm Thị Sương, Trưởng phòng nghiệp vụ du lịch, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh chia sẻ thêm, để đánh giá và xếp hạng phù hợp với mỗi loại hình khách sạn và các tỉnh lẻ, bộ tiêu chí nên chia làm hai phần: bắt buộc và khuyến khích. Tức là phải có những tiêu chí bắt buộc thì mới có cơ sở để xếp loại khách sạn và buộc các khách sạn phải đầu tư chu đáo, còn phần tiêu chí khuyến khích để các chủ khách sạn tự lựa chọn nhằm phù hợp với loại hình khách sạn mình đang sở hữu.

Cụ thể, những tiêu chí bắt buộc chung mà khách sạn phải có như về đội ngũ nhân viên có trình độ, cơ sở vật chất thiết yếu như bếp ăn, khu phục vụ ăn uống, trong các phòng ngủ phải có tivi, tủ lạnh…

Những tiêu chí chỉ nên khuyến khích như mắt nhìn trên cửa, chuông gọi cửa, cặp đựng tài liệu… Không nên đánh đồng số điểm như nhau cho các tiêu chí. 

Theo cách cho điểm hiện tại, mỗi một tiêu chí nếu đạt thì được một điểm. Chẳng hạn, trong quy định buồng ngủ, tiêu chí về dép đi trong buồng ngủ bằng điểm với tiêu chí về tivi, tủ lạnh. 

Bên cạnh đó, những tiêu chí mà chủ khách sạn phải bỏ nhiều kinh phí đạt được cần được tính nhiều điểm hơn thì mới khuyến khích được sự đầu tư của chủ khách sạn./.

Sưu tầm

Các tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn được đánh giá như thế nào?

"Trên thế giới, ngành kinh doanh khách sạn cho đến ngày nay chưa có một bộ tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn chung. Mỗi vùng, mỗi quốc gia có những hệ thống xếp hạng tiêu chuẩn khách sạn khác nhau. Các tiêu chuẩn đánh giá khách sạn 3 sao ở quốc gia này đôi khi chỉ tương đương các tiêu chuẩn đánh giá khách sạn 1 sao ở quốc gia khác. Khách sạn tiêu chuẩn 5 sao ở vùng này còn thiếu rất nhiều các tiêu chí để đạt tiêu chuẩn 5 sao theo hệ thống đánh giá xếp hạng của vùng khác. Tuy khác nhau ở một số tiêu chí xếp hạng, các hệ thống xếp hạng tiêu chuẩn khách sạn đều xếp hạng khách sạn từ 1 sao đến 5 sao. 1 sao là xếp hạng khách sạn thấp nhất với những dịch vụ lưu trú cơ bản và 5 sao là xếp hạng khách sạn cao nhất với các điều kiện cơ sở vật chất và dịch vụ vượt trội. Ở số quốc gia châu Âu và Trung Đông, tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn còn lên đến 6 sao và 7 sao. 

Thông thường, thứ hạng sao biểu thị cho sự đánh giá và công nhận của khách lưu trú đối với cơ sở vật chất và chất lượng dịch vụ của khách sạn. Xếp hạng sao càng cao thì cơ sở vật chất càng sang trọng, chất lượng dịch vụ càng đòi hỏi cao. Điều này đồng nghĩa với việc khách hàng chấp nhận trả tiền nhiều hơn cho những khách sạn có xếp hạng nhiều sao hơn. Tuy nhiên, do không có sự thống nhất chung nên hầu hết khách hàng khi di chuyển giữa các vùng lãnh thổ và các quốc gia đã thất vọng khi so sánh giữa các khách sạn với nhau. Thậm chí cùng một thương hiệu khách sạn quốc tế, ở Bắc Mỹ luôn luôn thuộc phân khúc 4 sao nhưng khi xuất hiện ở châu Á thì được nhìn nhận là những khách sạn 5 sao. Đại diện cho khách hàng trong việc xây dựng các tiêu chí xếp hạng khách sạn, tiến hành các cuộc đánh giá, khảo sát và phong tặng danh hiệu là cơ quan quản lý ngành khách sạn ở một quốc gia hoặc một tổ chức đánh giá xếp hạng quốc tế độc lập.

Ở Việt Nam, Tổng cục Du lịch thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan quản lý việc xếp hạng khách sạn. Năm 1994, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch ban hành Quyết định số 107/TCDL ngày 22/6/1994 về việc ban hành Quy định về tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn du lịch. Đến năm 2001, tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn được bổ sung và sửa đổi theo Quyết định 02/2001/QĐ - TCDL ngày 27/4/2001. Ngày 15/6/2009, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch ban hành Hướng dẫn áp dụng Tiêu chuẩn Quốc gia về phân loại, xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch theo Quyết định 217/QĐ - TCDL. Cũng trong năm 2009, bộ Tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn chung các nước tiểu vùng sông Mê Kông: Việt Nam - Lào - Campuchia được Tổng cục Du lịch ban hành nhằm nâng cao vị thế và sức cạnh tranh của ngành khách sạn trong khu vực. Ở nhiều quốc gia, một số khu vực và trên thế giới, xếp hạng khách sạn được đảm nhiệm bởi cơ quan quản lý khách sạn của chính phủ hoặc những tổ chức độc lập như tạp chí lữ hành Forbes (Mỹ), Hiệp hội Xe hơi Hoa Kỳ (American Automobile Association - Mỹ), Hiệp hội Xe hơi Anh Quốc (Automobile Association - Anh) và một số trang web chuyên về lữ hành như Travelocity, Orbitz,…

Trước khi bạn đọc tiếp chương này về những dẫn giải đánh giá và những tiêu chí thì tôi muốn nói rằng bạn không nên quá xem trọng những tiêu chuẩn hữu hình của bộ tiêu chuẩn xếp hạng. Những trải nghiệm đẹp đẽ của khách hàng khi ở tại khách sạn của bạn và khả năng chạm được vào cảm xúc khiến khách hàng sửng sốt trong mỗi tình huống dịch vụ của đội ngũ nhân viên của bạn mới là quan trọng và không cần được gắn sao bởi bất kỳ tổ chức xếp hạng nào. Khi đạt được những cảnh giới ấy thì mọi tiêu chí xếp hạng đều vô nghĩa. Khách hàng của bạn sẵn sàng đánh giá mức 5 sao và hơn thế nữa cho dù khách sạn của bạn đang treo biển 3 sao. Bởi vì khi thất vọng về thái độ của bạn hoặc giận dữ vì sự chậm trễ của nhân viên thì tiện nghi 5 sao hay món ăn ngon hảo hạng cũng trở nên vô nghĩa đối với khách hàng. Các tiêu chí và yêu cầu về tiện nghi khách sạn giữa các quốc gia, khu vực có thể khác nhau do sự khác biệt về văn hóa, lối sống và điều kiện kinh tế. Nhưng cảm nhận chào đón hay thờ ơ, cảm xúc trước nụ cười thân thiện hay vẻ mặt khó chịu của con người ở các quốc gia, khu vực ấy đều giống nhau. Khi đó, khi hiểu được bản chất thực sự của dịch vụ 5 sao thì bạn có thể tạo riêng cho khách sạn của mình những tiêu chí 5 sao đích thực trong lòng khách hàng...."

Trích chương 2, Các tiêu chuẩn khách sạn quốc tế tại Việt Nam và thế giới, Phần 1: Nghề khách sạn tại Việt nam, cuốn sách Quản tri khách sạn, biến đam mê thành dịch vụ ho àn hảo, tác giả Bùi Xuân Phong, Alpha Books phát hành tháng 10/2015.